Το κινητό ανάβει. Είναι πάλι ειδοποίηση από την ίδια ομαδική συνομιλία. Το στομάχι σου σφίγγεται πριν καν διαβάσεις το μήνυμα. Σκέφτεσαι να απαντήσεις, να το κλείσεις, να φύγεις από την ομάδα ή να προσποιηθείς ότι δεν σε νοιάζει. Κι αν το πεις σε κάποιον, φοβάσαι ότι θα ακούσεις το κλασικό «κλείσε το κινητό». Ευχαριστούμε, δεν το είχαμε σκεφτεί.

Αν σε εκφοβίζουν online, δεν χρειάζεται να βρεις την τέλεια ατάκα ή να αποδείξεις ότι «αντέχεις». Χρειάζεσαι ένα σχέδιο που προστατεύει εσένα, κρατά τα στοιχεία και βάζει άλλους ανθρώπους να αναλάβουν το κομμάτι που δεν είναι δική σου δουλειά.

Πρώτα: σταμάτα την άμεση πίεση

Μην απαντήσεις πάνω στον πανικό ή στον θυμό. Δεν χρειάζεται να πείσεις κάποιον που σε παρενοχλεί ότι η συμπεριφορά του είναι απαράδεκτη· συνήθως γνωρίζει ήδη ότι σε πληγώνει. Μια απάντηση μπορεί να κλιμακώσει τη σύγκρουση ή να γίνει νέο υλικό για την ομάδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι «μην αντιδράς» ή ότι πρέπει να καταπιείς όσα έγιναν. Σημαίνει: πάρε λίγα λεπτά για να αποφασίσεις το επόμενο βήμα με υποστήριξη. Αν υπάρχουν απειλές, δημοσίευση προσωπικών στοιχείων ή εικόνων, εκβιασμός ή φόβος ότι κινδυνεύεις άμεσα, πες το αμέσως σε έμπιστο ενήλικα και αναζήτησε αρμόδια βοήθεια. Μην το χειριστείς μόνος/η.

Κράτα αποδεικτικά πριν μπλοκάρεις

Πριν διαγράψεις συνομιλία ή μπλοκάρεις τον λογαριασμό, κράτησε ό,τι μπορεί να χρειαστεί για αναφορά:

• στιγμιότυπα οθόνης που δείχνουν το μήνυμα, τον λογαριασμό και, όπου γίνεται, ημερομηνία και ώρα,
• τον σύνδεσμο της ανάρτησης ή της συνομιλίας,
• μια σύντομη λίστα με περιστατικά: πότε έγιναν, σε ποια πλατφόρμα και ποιοι ήταν παρόντες.

Μην επεξεργαστείς τα στιγμιότυπα και μην τα ανεβάσεις δημόσια για να «αποδείξεις» τι συνέβη. Κράτησέ τα σε ασφαλές σημείο και δείξ’ τα μόνο στους ανθρώπους που χρειάζεται να βοηθήσουν. Αν πρόκειται για σεξουαλική εικόνα ανηλίκου, μην την αποθηκεύσεις ή την προωθήσεις· ζήτησε αμέσως καθοδήγηση από έμπιστο ενήλικα και τις αρμόδιες αρχές.

Οι οδηγίες του SaferInternet4Kids προτείνουν να μη συνεχίζεται η ανταλλαγή εκφοβιστικών μηνυμάτων, να διατηρούνται τα στοιχεία και να γίνεται αποκλεισμός του αποστολέα.

Μετά: μπλοκ, αναφορά, ενημέρωση

Αφού κρατήσεις τα στοιχεία, κάνε αναφορά στην πλατφόρμα και μπλόκαρε ή περιόρισε τον λογαριασμό. Ρύθμισε ποιος μπορεί να σου στέλνει μηνύματα ή να βλέπει τις αναρτήσεις σου. Αν το περιστατικό σχετίζεται με το σχολείο, ενημέρωσε έναν γονέα ή κηδεμόνα και το σχολείο. Στην Ελλάδα υπάρχει η πλατφόρμα stop-bullying.gov.gr, όπου μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και γονείς ή κηδεμόνες μπορούν να αναφέρουν περιστατικά σχολικού εκφοβισμού.

Μπορείς να πεις: «Δεν ζητάω να πάρεις το κινητό μου. Θέλω να δεις αυτά τα μηνύματα μαζί μου και να με βοηθήσεις να κάνουμε αναφορά». Αν είσαι γονέας, προσπάθησε να μην ξεκινήσεις με απαγόρευση κινητού ή ανάκριση. Το παιδί μπορεί να σταματήσει να μιλά, ενώ το πρόβλημα συνεχίζεται αλλού.

Για περιστατικά διαδικτυακής παραβατικότητας, η Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος δίνει οδηγίες και αναφέρει το 11188 για επικοινωνία. Για παιδιά και εφήβους, η Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056 λειτουργεί όλο το 24ωρο και παρέχει υποστήριξη και καθοδήγηση.

Αν έχεις αρχίσει να αποφεύγεις το σχολείο ή τους φίλους

Το περιστατικό δεν τελειώνει πάντα όταν κλείσει η εφαρμογή. Μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη συγκέντρωση, τη διάθεση ή την αίσθηση ασφάλειας σε μια παρέα. Δεν χρειάζεται να περιμένεις «να γίνει χειρότερο» για να ζητήσεις βοήθεια. Ένας ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί να σε βοηθήσει να βάλεις σε σειρά τι συνέβη, να μειώσεις την αυτομομφή και να φτιάξεις μαζί σου ένα συγκεκριμένο πλάνο για σχολείο, παρέες και διαδίκτυο.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι cyberbullying αν συνέβη μία φορά;
Ο όρος συνήθως περιγράφει επαναλαμβανόμενη διαδικτυακή επιθετικότητα. Όμως ακόμη κι ένα μεμονωμένο απειλητικό ή εξευτελιστικό περιστατικό αξίζει προσοχή και υποστήριξη.

Να μπλοκάρω αμέσως τον λογαριασμό;
Αν μπορείς να το κάνεις με ασφάλεια, κράτησε πρώτα τα απαραίτητα στοιχεία. Έπειτα κάνε αναφορά και μπλοκ.

Πρέπει να απαντήσω για να υπερασπιστώ τον εαυτό μου;
Δεν οφείλεις απάντηση στον άνθρωπο που σε παρενοχλεί. Μπορείς να βάλεις όριο με τη βοήθεια έμπιστου ενήλικα ή του σχολείου.

Χρειάζεται να το αντιμετωπίσεις μαζί με κάποιον;

Αν ο διαδικτυακός εκφοβισμός έχει αρχίσει να επηρεάζει την καθημερινότητά σου ή τη σχέση σου με το παιδί σου, μπορούμε να δουλέψουμε πάνω σε συγκεκριμένα επόμενα βήματα. Κλείσε online συνεδρία ΔΩΡΕΑΝ.