«Η Μαρία δεν με κάλεσε στα γενέθλιά της… δεν είμαι, λέει, φίλος της.»

Αν έχετε ακούσει αυτή τη φράση, ξέρω πόσο μπορεί να σας πονέσει. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το μυαλό κάνει μαραθώνιο. Μήπως το απορρίπτουν; Μήπως φταίω εγώ; Μήπως δεν είναι ευτυχισμένο;

Πριν όμως πανικοβληθούμε, ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά.

Γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται κάθε παιδί να έχει μια παρέα δέκα ατόμων για να είναι καλά. Κάποια παιδιά αγαπούν τις μεγάλες παρέες. Άλλα είναι πιο ήρεμα και νιώθουν ασφαλή με έναν μόνο καλό φίλο.

Και ξέρετε κάτι; Και τα δύο είναι απολύτως φυσιολογικά.

Πότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας;

Αν το παιδί σας:

• είναι γενικά χαρούμενο,
• πηγαίνει στο σχολείο χωρίς άγχος,
• απολαμβάνει τα χόμπι και τις δραστηριότητές του,
• και δείχνει να είναι καλά ακόμη κι όταν παίζει μόνο του,

τότε πιθανότατα απλώς έχει διαφορετικό χαρακτήρα.

Δεν έχουν όλα τα παιδιά γεννηθεί για να είναι “η ψυχή του πάρτι”. Κι ευτυχώς, γιατί θα είχε πολύ φασαρία ο κόσμος.

Τι μπορείτε να κάνετε πριν ανησυχήσετε;

Αν βλέπετε ότι δυσκολεύεται να κάνει φίλους, δοκιμάστε πρώτα μερικά απλά πράγματα.

Μην το πιέζετε.

Το «πήγαινε να παίξεις!» συνήθως δεν βοηθάει ιδιαίτερα. Αντίθετα, μπορεί να κάνει ένα ντροπαλό ή αγχωμένο παιδί να νιώσει ότι κάνει κάτι λάθος όταν δε μπορεί να βρει το κουράγιο να πλησιάσει τα άλλα παιδιά.

Ξεκινήστε από έναν μόνο φίλο.

Δεν χρειάζεται να οργανώσετε το παιδικό πάρτι της χρονιάς. Ένα παιδί στο σπίτι, ένα επιτραπέζιο, λίγες ζωγραφιές ή μια βόλτα στην παιδική χαρά είναι πολλές φορές αρκετά για να δημιουργηθεί μια πραγματική σύνδεση.

Παρατηρήστε, χωρίς να ανακρίνετε.

Αντί για το κλασικό: “Έκανες φίλους σήμερα;”

δοκιμάστε: “Με ποιον πέρασες περισσότερο χρόνο σήμερα;”

Οι μικρές αλλαγές στις ερωτήσεις συχνά φέρνουν πολύ μεγαλύτερες απαντήσεις.

Μιλήστε με τον δάσκαλο.

Οι εκπαιδευτικοί βλέπουν πράγματα που εμείς δεν μπορούμε να δούμε. Ίσως το παιδί σας να παίζει μόνο του από επιλογή. Ίσως να συμμετέχει περισσότερο απ’ όσο νομίζετε. Ή ίσως να υπάρχει κάτι που χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή.

Πότε αξίζει να το εξετάσετε πιο σοβαρά;

Αξίζει να δώσετε περισσότερη σημασία αν το παιδί:

• λέει συχνά ότι κανείς δεν το θέλει στην παρέα,
• επιστρέφει στεναχωρημένο από το σχολείο,
• αποφεύγει συστηματικά κοινωνικές καταστάσεις,
• έχει σταματήσει να χαίρεται πράγματα που αγαπούσε,
• δείχνει ότι η μοναξιά επηρεάζει την αυτοεκτίμησή του.

Αν και δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα, είναι όμως σημάδια που αξίζουν μια πιο προσεκτική ματιά.

Και πότε να ζητήσετε βοήθεια;

Αν έχετε δοκιμάσει τα παραπάνω και βλέπετε ότι η κατάσταση δεν αλλάζει ή αν το παιδί σας φαίνεται να υποφέρει πραγματικά, δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσετε μόνοι σας.

Πολλές φορές, πίσω από τη δυσκολία στις φιλίες μπορεί να κρύβεται άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση, μια δύσκολη εμπειρία στο σχολείο ή απλώς η ανάγκη να μάθει κάποιες κοινωνικές δεξιότητες με τον δικό του ρυθμό.

Το να ζητήσετε βοήθεια δεν σημαίνει ότι αποτύχατε ως γονείς. Σημαίνει ότι κάνετε ακριβώς αυτό που κάνει ένας καλός γονιός: ψάχνετε τρόπους να στηρίξετε το παιδί σας.

---

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι φυσιολογικό ένα παιδί να μην έχει πολλούς φίλους;

Ναι. Πολλά παιδιά προτιμούν μία ή δύο στενές φιλίες αντί για μεγάλες παρέες.

Πρέπει να το πιέσω να κοινωνικοποιηθεί;

Συνήθως όχι. Η πίεση μπορεί να αυξήσει το άγχος του. Είναι προτιμότερο να του δίνετε ευκαιρίες για κοινωνική επαφή χωρίς να το αναγκάζετε να πάρει μέρος μόλις φτάσετε σε ένα μέρος.

Το παιδί μου παίζει μόνο του. Είναι κακό;

Όχι απαραίτητα. Το μοναχικό παιχνίδι βοηθά τη δημιουργικότητα και τη φαντασία. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι αν το παιδί επιλέγει να παίζει μόνο του ή αν νιώθει ότι δεν το θέλει κανείς.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να κάνει φίλους;

Ξεκινήστε με μικρές ευκαιρίες για επαφή, ενθαρρύνετε δραστηριότητες που του αρέσουν και ενισχύστε την αυτοπεποίθησή του αντί να εστιάζετε στον αριθμό των φίλων που έχει. Προσπαθήστε να πηγαίνετε στο ίδιο μέρος, περίπου την ίδια ώρα καθημερινά… η εξοικείωση με το μέρος και τα πρόσωπα κάνει τα παιδιά να νιώθουν πιο σίγουρα να πάρουν μέρος σε ένα παιχνίδι.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε έναν επαγγελματία;

Αν η μοναξιά επιμένει, το παιδί υποφέρει, απομονώνεται ή βλέπετε ότι επηρεάζεται η διάθεσή του και η καθημερινότητά του, μια συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι συμβαίνει και ποια είναι τα επόμενα βήματα.

---

Ανησυχείτε ότι το παιδί σας δυσκολεύεται να δημιουργήσει φιλίες; Δεν χρειάζεται να βρείτε όλες τις απαντήσεις μόνοι σας. Αν θέλετε να δούμε μαζί τι μπορεί να συμβαίνει και πώς μπορείτε να το υποστηρίξετε, μπορείτε να κλείσετε ένα ραντεβού.