Είναι 10 το πρωί. Έχετε ήδη φτιάξει πρωινό, έχετε ίσως βγει μια βόλτα, έχετε προτείνει ζωγραφική, παιχνίδια, βιβλία, κατασκευές ή ακόμα και μία μικρή εξόρμηση. Και τότε ακούγεται η φράση που μοιάζει να είναι το επίσημο σύνθημα όλων των παιδιών το καλοκαίρι:
«Μαμά, βαριέμαι.»
Κάπου εκεί πολλοί γονείς νιώθουν ότι απέτυχαν. Μήπως δεν κάνουν αρκετά; Μήπως το παιδί χρειάζεται περισσότερες δραστηριότητες; Μήπως ένα καλό καλοκαίρι πρέπει να είναι γεμάτο εκδρομές, παιχνίδια και συνεχόμενη απασχόληση;
Η απάντηση είναι όχι.
Στην πραγματικότητα, η βαρεμάρα δεν είναι κάτι που πρέπει να εξαφανίσουμε από τη ζωή των παιδιών. Είναι μία φυσιολογική εμπειρία που μπορεί να αποτελέσει χώρο για δημιουργικότητα, φαντασία και αυτονομία.
Γιατί τα παιδιά βαριούνται τόσο πολύ το καλοκαίρι;
Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, η μέρα του παιδιού είναι οργανωμένη. Υπάρχει συγκεκριμένη ώρα για ξύπνημα, σχολείο, δραστηριότητες και ξεκούραση. Το καλοκαίρι, ξαφνικά, υπάρχει ένας τεράστιος ελεύθερος χώρος που πρέπει να μάθει να διαχειρίζεται.
Για πολλά παιδιά, ειδικά εκείνα που έχουν συνηθίσει σε συνεχή ερεθίσματα από οθόνες, οργανωμένες δραστηριότητες ή ένα γεμάτο πρόγραμμα, η ηρεμία μπορεί να μοιάζει άβολη. Δεν σημαίνει ότι είναι τεμπέλικα ή ότι κάτι πάει λάθος. Σημαίνει απλώς ότι μαθαίνουν να βρίσκουν μόνα τους τρόπους να απασχολούνται.
Πρέπει να προτείνουμε συνέχεια πράγματα;
Όχι.
Και αυτή ίσως είναι η πιο απελευθερωτική σκέψη για έναν γονιό το καλοκαίρι.
Δεν είναι δουλειά μας να γίνουμε ο προσωπικός εμψυχωτής του παιδιού μας από το πρωί μέχρι το βράδυ. Δεν χρειάζεται κάθε μέρα να έχει πρόγραμμα γεμάτο εκπαιδευτικές δραστηριότητες, δημιουργικά παιχνίδια και τέλειες οικογενειακές στιγμές που μοιάζουν βγαλμένες από διαφήμιση.
Τα παιδιά χρειάζονται και τις στιγμές που θα κοιτάξουν γύρω τους και θα αναρωτηθούν: «Και τώρα τι κάνω;»
Από αυτή ακριβώς τη στιγμή μπορεί να γεννηθεί μία ιστορία με τα παιχνίδια τους, μια ζωγραφιά, ένα αυτοσχέδιο παιχνίδι, μια κατασκευή ή ακόμη και η ικανότητα να μείνουν λίγο μόνα με τις σκέψεις τους.
Τι μπορείτε να κάνετε όταν ακούσετε το «βαριέμαι»;
Αντί να αρχίσετε αμέσως να δίνετε δέκα ιδέες, δοκιμάστε να πείτε:
«Το ακούω. Μερικές φορές είναι δύσκολο να βρίσκουμε τι να κάνουμε όταν έχουμε τόσο πολύ ελεύθερο χρόνο. Είμαι σίγουρη ότι θα σκεφτείς κάτι.»
Αυτό δεν είναι αδιαφορία. Είναι ένας τρόπος να δείξουμε εμπιστοσύνη στην ικανότητα του παιδιού να λύσει το πρόβλημα μόνο του.
Φυσικά, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορούμε να έχουμε διαθέσιμα κάποια υλικά και επιλογές: βιβλία, παιχνίδια, χαρτιά ζωγραφικής, επιτραπέζια, υλικά κατασκευών ή έναν μικρό χώρο δημιουργίας. Η διαφορά είναι ότι δεν οργανώνουμε εμείς κάθε λεπτό της ημέρας.
Και τι γίνεται με τις οθόνες;
Είναι απολύτως λογικό το παιδί να ζητά περισσότερο tablet ή τηλεόραση το καλοκαίρι. Οι οθόνες είναι άμεση λύση στη βαρεμάρα, γιατί προσφέρουν γρήγορα και έντονα ερεθίσματα.
Όμως, όταν γίνονται η μοναδική απάντηση στη φράση «βαριέμαι», το παιδί δεν έχει την ευκαιρία να αναπτύξει τη δική του δημιουργικότητα και την ικανότητα να διαχειρίζεται τον ελεύθερο χρόνο του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι οθόνες είναι ο εχθρός. Σημαίνει ότι χρειάζονται όρια, ισορροπία και εναλλακτικές επιλογές.
Το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να είναι τέλειο
Ας είμαστε ειλικρινείς: θα υπάρξουν μέρες που το σπίτι θα είναι ακατάστατο, που τα παιδιά θα τσακωθούν, που θα ακούσετε το «βαριέμαι» δεκαπέντε φορές και που η υπομονή σας θα δοκιμαστεί.
Και αυτό δεν σημαίνει ότι αποτυγχάνετε ως γονείς.
Τα παιδιά δεν θυμούνται ένα τέλειο πρόγραμμα γεμάτο δραστηριότητες. Θυμούνται την αίσθηση ότι πέρασαν χρόνο μαζί σας, ότι γέλασαν, ότι ένιωσαν ασφάλεια και ότι το σπίτι τους ήταν ένας χώρος όπου μπορούσαν να είναι ο εαυτός τους.
Αν το καλοκαίρι στο σπίτι σας έχει λίγο περισσότερη ακαταστασία, λίγο περισσότερη βαρεμάρα και λίγο λιγότερη τελειότητα, μπορεί τελικά να είναι ακριβώς όπως πρέπει να είναι.
Χρειάζεστε υποστήριξη στην καθημερινότητα με το παιδί σας;
Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και μερικές φορές οι δυσκολίες στη συμπεριφορά, στα όρια ή στη διαχείριση συναισθημάτων χρειάζονται εξατομικευμένη καθοδήγηση.
Μέσα από online συνεδρίες συμβουλευτικής γονέων μπορούμε μαζί να βρούμε πρακτικούς τρόπους που ταιριάζουν στη δική σας οικογένεια.
Η πρώτη γνωριμία είναι δωρεάν.
Θέλεις να μοιραστείς τις σκέψεις σου μαζί μου?