Sonia Rompoti, MSc, BSc

Όταν το πρόβλημα δεν μοιάζει με το στερεότυπο

Αν σου ζητούσαν να περιγράψεις κάποιον που πάσχει από κατάθλιψη, ίσως να μιλούσες για θλίψη, δάκρυα, απόσυρση, σιωπή, έλλειψη διάθεσης. Αυτό είναι το «πρόσωπο» της κατάθλιψης όπως το έχουμε μάθει — κυρίως μέσα από τη γυναικεία εμπειρία.

Αλλά τι γίνεται όταν η κατάθλιψη φοράει θυμό; Τι γίνεται όταν δεν μοιάζει με κατάθλιψη, αλλά είναι;

Η αντρική ψυχική εξάντληση, η κατάθλιψη και το άγχος, συχνά εμφανίζονται αλλιώς. Όχι γιατί οι άντρες νιώθουν διαφορετικά — αλλά γιατί τους επιτράπηκε να εκφράζουν τα συναισθήματά τους μόνο με τρόπους που η κοινωνία θεωρεί “αντρικούς”. Και ο θυμός, δυστυχώς, είναι ένας από τους λίγους που πέρασαν το φίλτρο.

Όταν η ευαλωτότητα εκφράζεται μέσα από ένταση

Δεν είναι λίγοι οι άντρες που όταν νιώθουν αβοήθητοι, εκρήγνυνται. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι βίαιοι ή επικίνδυνοι. Σημαίνει ότι νιώθουν εγκλωβισμένοι.

Όταν δεν έχουν μάθει να πούνε “νιώθω φόβο”, θα το δείξουν με νεύρα.

Όταν δεν τολμούν να πουν “νιώθω ανεπαρκής”, θα φωνάξουν.

Όταν μέσα τους μαίνεται ένα πένθος, μπορεί να το μεταφράσουν σε σιωπηλή απόσταση ή σε οργή που δεν έχει αποδέκτη.

Και τότε είναι που παρεξηγούνται. Που χαρακτηρίζονται ως “νευρικοί”, “ψυχροί”, “απόμακροι” ή ακόμα και “αδιάφοροι”. Κανείς δεν ρωτά τι κρύβεται από πίσω. Κανείς δεν φαντάζεται πως αυτός ο άντρας ίσως νιώθει συναισθηματικά νεκρός. Πως το μυαλό του δεν σταματά να τρέχει. Πως το σώμα του είναι σε μόνιμη επιφυλακή. Πως κοιμάται και ξυπνά με ένα αίσθημα αποτυχίας, χωρίς να ξέρει από πού προέρχεται.

Η κατάθλιψη στους άντρες δεν μοιάζει με κατάθλιψη

Ένας άντρας με κατάθλιψη μπορεί να μην κλάψει ποτέ. Μπορεί να συνεχίσει να πηγαίνει στη δουλειά του, να μιλάει στους φίλους του, να κάνει χιούμορ.

Αλλά κάτι αλλάζει: η υπομονή του εξαντλείται, η ενέργειά του μειώνεται, οι αντιδράσεις του γίνονται πιο απότομες, πιο ακραίες, πιο απρόβλεπτες. Μπορεί να γίνει πιο απαιτητικός, πιο κυκλοθυμικός, πιο «εκτός εαυτού» — και όλοι γύρω του να απομακρύνονται, χωρίς να βλέπουν ότι στην πραγματικότητα, ζητάει βοήθεια με τον μοναδικό τρόπο που του επιτρέψαμε να μάθει.

Το πιο θλιβερό είναι ότι πολλοί άντρες δεν καταλαβαίνουν καν οι ίδιοι ότι πάσχουν. Γιατί δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις λέξεις «ψυχική εξάντληση» ή «κατάθλιψη». Δεν τους έμαθαν ποτέ ότι η επιθετικότητα και ο θυμός μπορεί να είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου.

Κάτω από την επιφάνεια, βρίσκεται η αμφισβήτηση, η απόρριψη, η μοναξιά, η αυτοκατηγορία.

Και τώρα τι;

Το πρώτο βήμα είναι να σταματήσουμε να θεωρούμε τον θυμό “κακό συναίσθημα”. Ο θυμός είναι συχνά η φωνή της ανάγκης που δεν ακούστηκε. Είναι ένδειξη ότι κάτι μέσα μας θέλει φροντίδα, αλλά δεν βρίσκει τον τρόπο να την ζητήσει.

Όταν ένας άντρας ξεκινήσει να παρατηρεί πότε θυμώνει, τι τον ερεθίζει, τι ενεργοποιεί το σώμα του, τότε αρχίζει να αποκτά ξανά πρόσβαση σε αυτό που τον πληγώνει. Και όταν μπορεί να το εντοπίσει, μπορεί και να το επεξεργαστεί. Όχι μόνος του — όχι γιατί δεν μπορεί, αλλά γιατί δε χρειάζεται να το κάνει μόνος του.

Η ψυχική βοήθεια μπορεί να γίνει αυτός ο χώρος χωρίς επίκριση. Εκεί που ο θυμός δεν θα σε κάνει να ντρέπεσαι. Εκεί που θα τον δεις αλλιώς: σαν σημάδι, όχι σαν ενοχή. Σαν δρόμο προς κάτι βαθύτερο — όχι σαν τέλος.

Αν αναγνωρίζεις κάτι από τα παραπάνω…

…τότε ίσως ήρθε η στιγμή να μιλήσεις. Όχι γιατί είσαι “προβληματικός”. Αλλά γιατί είσαι άνθρωπος.

Μπορείς να έρθεις όπως είσαι. Θυμωμένος. Μπερδεμένος. Απομακρυσμένος. Δεν χρειάζεται να έχεις “τι να πεις”. Αρκεί να είσαι πρόθυμος να τολμήσεις να νιώσεις.

Κι εγώ είμαι εδώ για να σε ακούσω.

Αν ο θυμός σου λέει κάτι που δεν μπορείς να μεταφράσεις, ας το ανακαλύψουμε μαζί.

Κλείσε ένα ραντεβού, στείλε μου μήνυμα, ή απλώς διάβασε τα άρθρα μου.
Δεν είναι αργά να μάθεις μια άλλη γλώσσα. Τη δική σου.

#soniarompoti #ψυχικήυγεία #αντρικήκατάθλιψη #θυμόςκαιπόνος #θεραπείαχωρίςντροπή #μίλαγιαναζήσεις