Sonia Rompoti, MSc, BSc

Είναι εκείνες οι στιγμές που ανοίγεις το Instagram και βλέπεις:
Η Μαρία παντρεύτηκε. Ο Νίκος άλλαξε δουλειά. Η Ελένη μετακόμισε στο εξωτερικό.
Και ξαφνικά, η δική σου ζωή μοιάζει μικρή. Στάσιμη. Ασήμαντη.

Αυτό δεν σημαίνει πως είσαι αχάριστος/η. Σημαίνει ότι έπεσες στην παγίδα της σύγκρισης – μια παγίδα που αφορά όλους μας και που, αν δεν την κατανοήσουμε, μπορεί να μας παγιδεύσει σε αίσθημα ανεπάρκειας, ντροπής ή και κατάθλιψης.

Η σύγκριση ως ψυχολογικός μηχανισμός

Η σύγκριση είναι φυσιολογική. Ο εγκέφαλός μας την χρησιμοποιεί για να κατανοήσει τον εαυτό του:
Είμαι πιο γρήγορος από αυτόν;
Είμαι πιο επιτυχημένος από εκείνη;
Είμαι πίσω ή μπροστά από την “κανονικότητα”;

Το πρόβλημα δεν είναι η σύγκριση καθαυτή. Είναι το πώς την ερμηνεύουμε και το πού εστιάζουμε. Οι περισσότεροι εστιάζουμε σε εκείνους που φαίνονται “μπροστά” – παραβλέποντας το τι κουβαλούν και το πώς ορίζουν οι ίδιοι την επιτυχία.

Η σύγχρονη ζωή και τα social media: συγκρίσεις σε ρυθμό 5G

Τα social media έχουν μετατρέψει τη σύγκριση από περιοδική σε καθημερινή ρουτίνα. Κάθε scroll είναι και μια υπενθύμιση του τι δεν έχουμε. Ακόμα κι αν ξέρουμε ότι οι ζωές που βλέπουμε είναι επιμελώς επιλεγμένες, ο εγκέφαλος δεν κάνει τέτοιες διακρίσεις:
Βλέπει τη φωτογραφία της φίλης σου στην παραλία και σκέφτεται “εγώ γιατί δεν είμαι εκεί;”

Ακόμα και στην offline ζωή όμως, η σύγκριση ζει:
🔹 στο οικογενειακό τραπέζι όταν ρωτούν “πότε θα…”
🔹 στη δουλειά όταν κάποιος άλλος προαχθεί
🔹 στη γειτονιά όταν βλέπεις τους άλλους “να τα έχουν όλα τακτοποιημένα”

Η παγίδα: όταν μετράς τη ζωή σου με τη μεζούρα των άλλων

Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε είναι να μετράμε τη ζωή μας με ξένο μέτρο. Αυτό οδηγεί σε:

• Αίσθηση ότι “δεν προχωράω”
• Ενοχή που δεν είμαι «αρκετά καλός/ή»
• Αμφισβήτηση των επιλογών μου
• Συναισθηματική εξάντληση από τη συνεχή προσπάθεια να φτάσω κάπου που δεν ξέρω αν θέλω

Το θέμα δεν είναι ότι οι άλλοι προχωρούν – το θέμα είναι αν εσύ είσαι στο μονοπάτι που πραγματικά θέλεις να βρίσκεσαι.

Πώς επηρεάζει η σύγκριση την ψυχική υγεία;

Η συνεχής σύγκριση μπορεί να οδηγήσει σε:

• Αυτοϋποτίμηση και χαμηλή αυτοεκτίμηση
• Αποφυγή στόχων («δεν έχει νόημα, άλλοι τα κάνουν καλύτερα»)
• Ανταγωνιστικότητα στις σχέσεις
• Άγχος επίδοσης και τελειομανία
• Συμπτώματα κατάθλιψης (απώλεια ενδιαφέροντος, εσωστρέφεια)

Αν δεν το αντιληφθούμε εγκαίρως, μπορεί να διαβρώσει τη χαρά, την αυτοαποδοχή και την εσωτερική αίσθηση ικανοποίησης.

Πώς μπορούμε να “ξεκολλήσουμε” από τη σύγκριση;

1. Επανόρισε την επιτυχία

Τι σημαίνει για εσένα “καλή ζωή”; Όχι για τους γονείς σου, ούτε για την κοινωνία. Για εσένα.
Μπορεί επιτυχία να είναι ηρεμία. Σταθερότητα. Χρόνος για εσένα. Όχι καριέρα, χρήματα και μεταπτυχιακά.

2. Αναγνώρισε τη μοναδική σου πορεία

Δεν έχουμε όλοι τον ίδιο ρυθμό, τα ίδια εφόδια, τις ίδιες ανάγκες.
Δεν είσαι πίσω – είσαι απλώς σε άλλο μονοπάτι.

3. Περιορισμός έκθεσης στα social

Δεν χρειάζεται να τα διαγράψεις. Αλλά μπορείς να φιλτράρεις τι βλέπεις. Ακολούθησε λογαριασμούς που σε εμπνέουν, όχι που σε κάνουν να νιώθεις ανεπαρκής.

4. Επικεντρώσου σε όσα έχεις, όχι μόνο σε όσα λείπουν

Γράψε καθημερινά 2-3 πράγματα που πέτυχες ή που σε ευχαρίστησαν μέσα στην ημέρα. Η επανάληψη χτίζει νέα εστίαση.

5. Μίλα. Μοιράσου.

Η σιωπη ενισχύει την αίσθηση μοναξιάς. Όταν μιλάς με άλλους για όσα νιώθεις, συνειδητοποιείς ότι δεν είσαι ο μόνος/η που νιώθει στάσιμος/η.

Εν κατακλείδι..

Η ζωή δεν είναι αγώνας δρόμου. Είναι μονοπάτι προσωπικής εμπειρίας και νοήματος. Δεν προχωρούν όλοι με τον ίδιο ρυθμό. Και κάποιοι χρειάζονται πρώτα να σταματήσουν και να ξαποστάσουν – όχι επειδή απέτυχαν, αλλά επειδή νοιάζονται για το πού πάνε.

Το ερώτημα δεν είναι «Γιατί δεν είμαι όπως οι άλλοι;», αλλά «Ποιος/α είμαι εγώ και τι έχει πραγματικά αξία για μένα;»

Αν νιώθεις ότι έχεις παγιδευτεί σε αυτό το αίσθημα «όλοι προχωρούν εκτός από εμένα», δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος/η.
Η αλλαγή ξεκινά από μέσα και γίνεται πιο εύκολη όταν έχεις δίπλα σου έναν συνοδοιπόρο.

Μπορούμε να συζητήσουμε μαζί σε ένα ασφαλές, μη κριτικό περιβάλλον.
Κλείσε μια πρώτη συνεδρία ή στείλε μου το μήνυμά σου.