Ένα άρθρο για τον αντρικό ψυχισμό, την κουλτούρα της σιωπής και την ανάγκη να ξαναγράψουμε τους κανόνες.
Υπάρχει μια σιωπηλή συμφωνία στην κοινωνία μας: ο άντρας πρέπει να αντέχει. Να στέκεται όρθιος, ακόμη κι όταν μέσα του καταρρέει. Να προσφέρει, να προστατεύει, να κρύβει.
Η φράση “οι άντρες δεν κλαίνε” έχει χαραχτεί βαθιά, όχι μόνο στα στόματα των μεγαλύτερων γενεών, αλλά και στο δέρμα των νεότερων. Δεν είναι αστείο. Είναι τραύμα.
Το αγόρι μεγαλώνει με έναν αόρατο χάρτη: του δείχνουν πώς να είναι δυνατό, αλλά ποτέ πώς να είναι ευάλωτο. Του μαθαίνουν να κατακτά, αλλά ποτέ πώς να υποφέρει χωρίς ντροπή.
Έτσι, μαθαίνει να πνίγει τα συναισθήματά του πριν καν καταλάβει τι είναι. Η στενοχώρια γίνεται θυμός. Η θλίψη γίνεται αδιαφορία. Το άγχος γίνεται εργασιομανία ή σιωπή. Η εσωτερική του ζωή παγώνει.
Δεν φταίει. Του δώσαμε το λάθος λεξικό.
Το ψυχικό κόστος της αντρικής σιωπής
Η εσωτερίκευση της εικόνας του “δυνατού άντρα” δεν είναι επιλογή. Είναι μηχανισμός επιβίωσης μέσα σε ένα σύστημα που δεν επιτρέπει στους άντρες να λυγίσουν χωρίς συνέπειες. Από μικρός, ο άντρας μαθαίνει ότι το να μιλάς για την ψυχή σου είναι σημάδι αδυναμίας. Ότι η ευαισθησία δεν χωρά στο μοντέλο της αρρενωπότητας. Ότι οι ανάγκες του έρχονται δεύτερες.
Έτσι, όταν φτάνει ενήλικας, συχνά δεν έχει καν τη γλώσσα να εκφράσει την εσωτερική του ζωή.
Δεν ξέρει να πει “φοβάμαι”, “πονάω”, “νιώθω μόνος”. Όχι επειδή δεν τα νιώθει, αλλά επειδή ποτέ δεν έμαθε πώς να τα μεταφράζει σε λέξεις.
Πολλές φορές δεν ξέρει καν πώς να αναγνωρίσει ότι κάτι μέσα του δεν πάει καλά. Νιώθει μόνο το σώμα του να κουβαλά έναν κόμπο. Την καθημερινότητά του να γίνεται αφόρητη. Τον εαυτό του να απομακρύνεται από τους άλλους, ακόμα κι αν είναι δίπλα τους.
Και τότε, συχνά, η ψυχή του φωνάζει με τρόπους που δεν μοιάζουν καθόλου με «ψυχική υγεία»: με εκρήξεις, με αδιαφορία, με αϋπνίες, με ανάγκη να αποσυνδεθεί από τα πάντα.
Σχεδόν ποτέ με κλάμα. Γιατί το κλάμα είναι απαγορευμένο.
Από πού ξεκινάει όλο αυτό;
Η ρίζα είναι πολιτισμική. Η πατριαρχική κοινωνία αναγκάζει τους άντρες να κρατούν ρόλους. Ρόλους παλιούς, σκληρούς, άκαμπτους. Αν δείξεις ευαλωτότητα, θεωρείσαι αδύναμος. Αν παραδεχτείς ότι υποφέρεις, γίνεσαι “λιγότερο άντρας”. Αυτή η προσδοκία δεν είναι απλώς άδικη — είναι τοξική. Όχι μόνο για τις γυναίκες που ζητούν συναισθηματική σύνδεση από τους συντρόφους τους, αλλά και για τους ίδιους τους άντρες που νιώθουν παγιδευμένοι σε κάτι που δεν τους εκφράζει, αλλά δεν ξέρουν πώς να το σπάσουν.
Κάποιοι προσπαθούν να σπάσουν τη σιωπή μέσα από την τέχνη, την πατρότητα, τον διάλογο. Άλλοι σιωπούν, ώσπου πνίγονται. Και σε αυτή τη σιωπή γεννιούνται τα μεγάλα ψυχικά βάρη.
Ο άντρας που δεν έμαθε να μιλά, δεν μαθαίνει και να ζητά.
Και το αποτέλεσμα είναι μια γενιά αντρών που νιώθουν μόνοι — ακόμα και όταν δεν είναι.
Μπορεί να αλλάξει αυτό;
Η αλήθεια είναι πως δεν “φτιάχνεται” με την έννοια του γρήγορου διορθωτικού. Δεν υπάρχει κουμπί που πατάς και ξαφνικά μπορείς να εκφράζεσαι. Δεν υπάρχει manual που σου λέει πώς να αποδομήσεις δεκαετίες κοινωνικής πίεσης.
Αλλά υπάρχει κάτι πολύ πιο δυνατό: η επίγνωση.
Όταν ένας άντρας αρχίζει να παρατηρεί τον εαυτό του χωρίς κριτική — όταν νιώσει ότι δικαιούται να νιώσει, τότε κάτι αλλάζει.
Δεν χρειάζεται να αλλάξει χαρακτήρα. Ούτε να γίνει κάτι που δεν είναι. Αρκεί να αναγνωρίσει μέσα του την ανάγκη. Και να της δώσει χώρο.
Η θεραπεία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο. Είναι ο καθρέφτης εκείνος που δεν τον κρίνει, αλλά του δείχνει ποιος είναι χωρίς το βάρος του “πρέπει”. Είναι ο χώρος όπου μπορεί να θυμηθεί ότι ήταν κάποτε παιδί που ήθελε να κλάψει και δεν το έκανε ποτέ.
Αν δεν μπορείς να το κάνεις μόνος…
Δεν χρειάζεται να μπορείς.
Το μεγαλύτερο ψέμα που είπαν στους άντρες είναι ότι πρέπει να τα καταφέρνουν μόνοι. Δεν είναι αλήθεια. Το να ζητάς βοήθεια δεν σε κάνει λιγότερο ικανό. Σε κάνει λιγότερο μόνο.
Μπορεί να νιώθεις άβολα να ξεκινήσεις. Μπορεί να φοβάσαι ότι δεν θα βρεις τις λέξεις. Δεν πειράζει. Ο θεραπευτικός χώρος δεν ζητά από εσένα να είσαι “έτοιμος”. Ζητά απλώς να έρθεις όπως είσαι.
Αν είσαι άντρας και νιώθεις χαμένος, αν δεν κοιμάσαι καλά, αν νιώθεις ότι κάτι μέσα σου είναι βαρύ — αλλά δεν ξέρεις τι — τόλμησε να κάνεις την ερώτηση. Όχι μόνο σε κάποιον άλλο, αλλά και στον εαυτό σου:
“Τι κρατάω μέσα μου τόσο καιρό;”
Η απάντηση ίσως είναι η αρχή της ελευθερίας.
Θέλεις να το δοκιμάσεις;
Αν νιώθεις ότι ήρθε η ώρα να πεις αυτά που ποτέ δεν τόλμησες, εγώ είμαι εδώ. Χωρίς κριτική, χωρίς ταμπέλες, χωρίς ανάγκη να είσαι «δυνατός».
Επικοινώνησε μαζί μου, κλείσε ένα ραντεβού ή απλώς διάβασε περισσότερα από το blog.
Η φωνή σου αξίζει να ακουστεί. Ακόμα κι αν τρέμει.
#soniarompoti #αντρικήσιωπή #ψυχικήυγεία #μίλαγιαναζήσεις #θεραπείαχωρίςντροπή
Θέλεις να μοιραστείς τις σκέψεις σου μαζί μου?