Ξυπνάς το πρωί και νιώθεις ήδη πίσω. Σαν να τρέχεις σε έναν αγώνα όπου όλοι είναι μπροστά σου. Μπορεί να έχεις καταφέρει πολλά, να είσαι λειτουργικός/ή, ευγενικός/ή, να προσπαθείς καθημερινά — και όμως, μέσα σου ακούγεται αυτή η φωνή:
«Δεν είσαι αρκετός/ή.»
Αυτή η φωνή δεν είναι δική σου. Είναι χτισμένη από εμπειρίες, σχέσεις, σύγκριση και προσδοκίες. Και όσο την αφήνεις να σε καθορίζει, δεν μπορείς να δεις τη δική σου αλήθεια. Το καλό νέο είναι ότι αυτή η φωνή μπορεί να αλλάξει.
Από πού προέρχεται το αίσθημα της ανεπάρκειας;
Το «δεν είμαι αρκετός/ή» δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Συνήθως είναι αποτέλεσμα πολλών μικρών εμπειριών, όπως:
- Κριτική ή υπερβολικές απαιτήσεις από γονείς ή δασκάλους στην παιδική ηλικία
- Συγκρίσεις με αδέρφια, συμμαθητές, συναδέλφους
- Απορρίψεις ή αποτυχίες που εσωτερικεύτηκαν ως προσωπική αποτυχία
- Κοινωνικά μηνύματα (media, πρότυπα) που ενισχύουν την τελειότητα
- Δυσκολίες στις σχέσεις ή στην καριέρα που επανεπιβεβαιώνουν την “ανεπάρκεια”
Αυτό το αίσθημα μετατρέπεται σε εσωτερική φωνή – έναν αυστηρό εσωτερικό κριτή που σε παρακολουθεί, σε διορθώνει και σπάνια σε επιβραβεύει.
Τι λέει ο εσωτερικός κριτής;
Ο εσωτερικός κριτής σπάνια φωνάζει. Αντιθέτως, μιλά ψιθυριστά και πειστικά:
- «Δεν προσπαθείς αρκετά.»
- «Όλοι τα καταφέρνουν, μόνο εσύ όχι.»
- «Αν ήσουν καλύτερος/η, δεν θα είχε συμβεί αυτό.»
- «Μην είσαι τόσο ευάλωτος/η – θα σε κρίνουν.»
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το τι λέει, αλλά το ότι τον πιστεύεις. Και χειρότερα, πολλές φορές νομίζεις ότι αυτή είναι η “φωνή της λογικής” σου.
Πώς επηρεάζει την καθημερινότητά σου;
Αυτή η εσωτερική πεποίθηση επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής:
- Αναβάλλεις πράγματα γιατί «δεν θα τα κάνεις τέλεια»
- Νιώθεις ντροπή για τα λάθη σου και τα κρατάς κρυφά
- Δυσκολεύεσαι να βάλεις όρια ή να πεις «όχι»
- Δέχεσαι σχέσεις ή δουλειές που σε εξαντλούν γιατί «δεν αξίζεις κάτι καλύτερο»
- Χαίρεσαι με επιτυχίες για λίγα λεπτά, και μετά επιστρέφεις στην αμφιβολία
Με άλλα λόγια, δεν σου επιτρέπεις να αναγνωρίσεις την αξία σου — γιατί μέσα σου θεωρείς ότι δεν την έχεις πραγματικά.
Πώς μπορεί να αλλάξει αυτή η φωνή;
Η φωνή αυτή δεν σβήνει από τη μία μέρα στην άλλη. Όμως μπορεί να επανεκπαιδευτεί. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι εφικτό – και βαθιά λυτρωτικό.
Βήμα 1: Αναγνώρισε την ύπαρξή της
Όταν πιάσεις τον εαυτό σου να λέει «δεν είμαι αρκετός/ή», σταμάτα για μια στιγμή και αναγνώρισε: «Αυτή είναι η εσωτερική φωνή του κριτή – όχι η αλήθεια μου.»
Βήμα 2: Δώσε της ένα όνομα
Μερικοί την ονομάζουν «ο εσωτερικός γονιός», άλλοι «ο εισαγγελέας». Δώσε της όνομα για να τη διαχωρίσεις από τον εαυτό σου.
Βήμα 3: Ρώτα «σε τι μου χρησιμεύει;»
Η φωνή αυτή συνήθως δημιουργήθηκε για να μας προστατέψει — να μας “κρατήσει ασφαλείς” από την αποτυχία ή την απόρριψη. Αναγνώρισε την πρόθεσή της, αλλά μην της δώσεις τη δύναμη να σε κυβερνά.
Βήμα 4: Ανέπτυξε μια νέα φωνή – τη φωνή της καλοσύνης
Η εσωτερική φωνή δεν χρειάζεται να είναι κριτική. Μπορεί να είναι συμπονετική, όπως μιλάς σε έναν φίλο.
Αν έκανες ένα λάθος, πες: «Έκανες ό,τι καλύτερο μπορούσες. Την επόμενη φορά θα προσπαθήσεις ξανά.»
Αν ένιωσες απορριπτέος/α, πες: «Δεν φταις εσύ που δεν είδαν την αξία σου.»
Εν κατακλείδι..
Αυτό που χρειάζεται είναι συναισθηματική αναδόμηση. Όχι θετικά “μαντρα” ή κλισέ, αλλά ειλικρινής και σταθερή προσπάθεια να συνδεθείς με την αλήθεια σου:
Ότι είσαι πολύ περισσότερα από τα λάθη σου
Ότι δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος/α για να αξίζεις αγάπη
Ότι ο δρόμος της αυτοεκτίμησης είναι δύσκολος – αλλά είναι δικός σου
Αν η εσωτερική φωνή σου σε περιορίζει, αν κουβαλάς χρόνια το «δεν είμαι αρκετός/ή» μέσα σου, είναι καιρός να την αμφισβητήσεις.
Μπορούμε να δουλέψουμε μαζί, με ασφάλεια και ενσυναίσθηση, για να επαναπροσδιορίσεις την αυτοεικόνα σου και να χτίσεις μια σχέση με τον εαυτό σου που στηρίζεται στην κατανόηση, όχι στην κριτική.
Στείλε μου μήνυμα για ένα πρώτο ραντεβού, χωρίς πίεση. Η αλλαγή ξεκινά όταν δώσεις στον εαυτό σου την ευκαιρία να ακουστεί από κάποιον που σε βλέπει ολόκληρο.
Θέλεις να μοιραστείς τις σκέψεις σου μαζί μου?