Sonia Rompoti, MSc, BSc

Στη σύγχρονη εποχή, τα social media αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας, όχι μόνο για τους ενήλικες, αλλά και για τα παιδιά. Από το YouTube και το TikTok μέχρι το Instagram και το Snapchat, οι μικρότεροι χρήστες εκτίθενται καθημερινά σε έναν κόσμο γεμάτο φίλτρα, προκλήσεις (challenges), likes και followers.

Όμως, πώς επηρεάζει αυτή η αδιάκοπη σύνδεση με τα social media την αυτοεκτίμηση των παιδιών; Είναι απλώς μια μορφή ψυχαγωγίας ή υπάρχει και μια πιο σκοτεινή πλευρά που πρέπει να γνωρίζουμε;

Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε πώς τα social media επηρεάζουν την ψυχολογία των παιδιών, ποια σημάδια πρέπει να προσέξουμε ως γονείς και πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να διαχειριστούν την παρουσία τους στο διαδίκτυο με υγιή τρόπο.

Πώς τα social media επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση των παιδιών

🔹 Σύγκριση με «τέλειες» ζωές

• Τα παιδιά βλέπουν influencers και συνομηλίκους να ανεβάζουν “τέλειες” φωτογραφίες και βίντεο, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι όλοι οι άλλοι έχουν μια πιο ευτυχισμένη, όμορφη και συναρπαστική ζωή.
• Αυτό μπορεί να τα κάνει να αισθάνονται ότι δεν είναι αρκετά καλά ή ότι η δική τους ζωή δεν είναι τόσο ενδιαφέρουσα.

🔹 Αναζήτηση επιβεβαίωσης μέσω των likes

• Τα like, τα σχόλια και οι followers συχνά γίνονται μέτρο αυτοαξίας. Αν μια ανάρτηση δεν έχει αρκετές αντιδράσεις, το παιδί μπορεί να νιώσει απόρριψη ή να θεωρήσει ότι δεν είναι αρκετά «δημοφιλές».
• Η συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση μπορεί να οδηγήσει σε άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

🔹 Διαστρέβλωση της εικόνας του σώματος

• Φίλτρα, Photoshop και προσεκτικά επιλεγμένες πόζες παρουσιάζουν μια μη ρεαλιστική εικόνα της ομορφιάς.
• Παιδιά (ιδιαίτερα κορίτσια) μπορεί να αρχίσουν να νιώθουν άσχημα για το σώμα τους, συγκρίνοντάς το με τις «άψογες» εικόνες που βλέπουν online.

🔹 Cyberbullying και αρνητικά σχόλια

• Ο εκφοβισμός στα social media (cyberbullying) είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Ένα αρνητικό σχόλιο μπορεί να πληγώσει την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού και να επηρεάσει την ψυχολογική του υγεία.
• Τα παιδιά που πέφτουν θύματα διαδικτυακού εκφοβισμού συχνά νιώθουν απομονωμένα, ανασφαλή και φοβισμένα.

🔹 Υπερβολικός χρόνος οθόνης και κοινωνική απομόνωση

• Αντί να αλληλεπιδρούν με φίλους και να παίζουν έξω, πολλά παιδιά περνούν ώρες μπροστά σε μια οθόνη.
• Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη πραγματικών κοινωνικών δεξιοτήτων και απομάκρυνση από τον πραγματικό κόσμο.

Σημάδια ότι τα social media επηρεάζουν αρνητικά το παιδί σας

📌 Αλλαγές στη διάθεση – Το παιδί σας γίνεται πιο νευρικό, θλιμμένο ή ευερέθιστο;
📌 Έλλειψη αυτοπεποίθησης – Μιλά αρνητικά για τον εαυτό του, την εμφάνισή του ή τις ικανότητές του;
📌 Απομόνωση – Αποφεύγει δραστηριότητες που κάποτε απολάμβανε και προτιμά να μένει online;
📌 Άγχος για τα likes και τα σχόλια – Ανησυχεί υπερβολικά για το πώς φαίνεται στα social media;
📌 Απότομες αλλαγές στον ύπνο – Χρησιμοποιεί το κινητό του μέχρι αργά τη νύχτα, μειώνοντας τις ώρες ύπνου;

Αν παρατηρείτε κάποια από αυτά τα σημάδια, είναι ώρα να παρέμβετε.

Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να χρησιμοποιούν τα social media με υγιή τρόπο

💡 1. Διδάξτε την κριτική σκέψη

• Εξηγήστε στα παιδιά ότι πολλές εικόνες είναι επεξεργασμένες και δεν αντανακλούν την πραγματικότητα.
• Βοηθήστε τα να κατανοήσουν ότι το περιεχόμενο που βλέπουν online δεν είναι πάντα αληθινό.

💡 2. Περιορίστε τον χρόνο οθόνης

• Ορίστε χρονικά όρια χρήσης (π.χ. 1-2 ώρες την ημέρα).
• Ενθαρρύνετε δραστηριότητες εκτός οθόνης, όπως άθληση, δημιουργικά παιχνίδια και κοινωνικές συναναστροφές.

💡 3. Ενισχύστε την αυτοπεποίθησή τους εκτός διαδικτύου

• Βοηθήστε τα να αναπτύξουν δεξιότητες και ενδιαφέροντα που δεν σχετίζονται με τα social media.
• Δώστε έμφαση στα θετικά τους χαρακτηριστικά και τις μοναδικές τους ικανότητες.

💡 4. Διδάξτε τους πώς να αντιμετωπίζουν το cyberbullying

• Μάθετέ τους να αγνοούν ή να μπλοκάρουν αρνητικά σχόλια.
• Ενθαρρύνετε τα να μιλήσουν αν νιώσουν ότι δέχονται bullying.

💡 5. Δημιουργήστε μια σχέση εμπιστοσύνης

• Δείξτε τους ότι είστε εκεί για να τους ακούσετε χωρίς κριτική.
• Μιλήστε μαζί τους για το πώς αισθάνονται όταν χρησιμοποιούν τα social media.

Τα social media ως θετική εμπειρία

Δεν είναι όλα τα social media κακά! Αν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν:
✅ Να βοηθήσουν τα παιδιά να συνδεθούν με φίλους και οικογένεια.
✅ Να τους δώσουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικό περιεχόμενο.
✅ Να γίνουν εργαλεία δημιουργικότητας (π.χ. φωτογραφία, βίντεο, τέχνη).

Το κλειδί είναι η ισορροπία και η σωστή καθοδήγηση από τους γονείς.

Eν κατακλείδι..

Τα social media είναι ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση των παιδιών αν δεν υπάρχει έλεγχος. Ο ρόλος των γονέων είναι να διδάξουν στα παιδιά πώς να τα χρησιμοποιούν με υγιή τρόπο.

📌 Κάλεσμα προς τους γονείς:
💬 Πώς διαχειρίζεστε τη χρήση των social media στο σπίτι σας; Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζετε; Μοιραστείτε τις σκέψεις σας στα σχόλια ή κλείστε μια συνεδρία στο 6970053212 για περισσότερη καθοδήγηση! 😊